MÜSLÜMAN-GAYR-I MÜSL?M ?L??K?LER?NE DA?R SÖYLE??

MÜSLÜMAN-GAYR-I MÜSL?M ?L??K?LER?NE DA?R SÖYLE??

Mustafa ?slamo?lu ile gurbetçilik, ensarl?k, muhacirlik ve hicret hakk?nda söyle?i

 Mustafa Islamoglu (5)

Hocam, dinimizde gurbetçili?in ve hicretin yeri nedir?

Hicretin yolu gurbetin yoluysa e?er, her peygamber hicret etmi?tir. ?nsano?lu hicretin ve gurbetin çocu?udur. Zira insano?lu bu dünyaya hicret ederek gelmi?tir. Dünya, insano?lunun hicretidir, s?las? de?il. ?nsan?n s?las? cennetti. Rabbim, insan gurbette s?las?n? kazans?n diye dünyaya gönderdi. ?nsano?lu dünyada gurbettedir. Gurbet bize Adem atam?zdan kalan en büyük mirast?r.

Bana ´en büyük gurbet nedir?´ diye sorarsan?z, ki?inin anla??lmamas?d?r, derim. Yani gurbet vatan?n?zdan uzak olmak de?il, sizin anla??lmad???n?z bir yerde olman?zd?r. Etraf?n?z sizi anlam?yorsa, as?l gurbet odur.

Bugün insanl?k tarihine bakt???m?zda büyük medeniyetleri hep muhacir toplumlar?n kurdu?unu görürüz. Ya?ad??? yerden k?pramam?? toplumlar büyük medeniyet kuramam??lar. ?lkinin en tipik örne?i Türklerdir. Orta Asya´da büyük bir medeniyet kuramam??lar. Ne zaman ç?km??lar kapal? havzalar?ndan, o zaman koca koca medeniyetler kurmu?lar. ??te Selçuklu, i?te Osmanl?, i?te Babur?ahlar devleti bunun göstergesi. Dolay?s?yla peygamberler de öyle. Hz. ?brahim (as) bulundu?u toprakta bir ?ey yapamam??. K?p?rdayamam??. Kendisi bugün Irak s?n?rlar? içerisinde yer alan Ur ?ehrinden idi. Fakat bakm?? ki imkân bitti, hicret etmi?. Fakirin sözlü?ünde hicretin tarifi ?udur: ?mkânlar?n bitti?i yerden imkânlar?n üretilece?i yere göç etmek.

Hz. ?brahim imkânlar?n üretilece?i yere, Filistin´e göç etmi?. Oradan Kâbe´ye kadar uzanm??. Ve orada bo? vadilerden ba?ka bir ?ey yok. Rabbi ona ´insanl??? ça??r´ demi?. Kimse yok ki, kimi ça??racak? Sen ça??r, Allah duyurur. Hicretin bereketidir o i?te. ?nsanl?k tarihi böyle. Tüm peygamberler, Hz. Muhammed (sav) de, hicretin ekme?ini yemi?lerdir. E?er Mekke´den Medine´ye hicret etmeseydi, Medine´de ?slam devleti kurulmazd?. Bugün de görüyoruz. Müslümanlar?n birço?u dünyan?n birçok taraf?nda muhacirler. Art?k dünyan?n müslüman olmayan bir co?rafyas? kalmad?. Bu da elhamdülilillah dünyan?n dört bir yan?na ezan?n, Kur´an?n ve namaz?n gitmesine sebep oluyor. Bundan daha güzel bir ?ey olabilir mi? Bu manada bizler Endülüs´e gittik, orada bir medeniyet kurduk. Biz orada gurbetçiydik. Hicret ettik. Bir medeniyet kurduk.

Ebu Eyyub El-Ensari örne?ine bakal?m. O buraya geleli 1400 y?l oldu. Buraya sava?mak için gelmi? olamaz. Zira geldi?inde zaten 80-90 ya??ndayd?. Bu ya?ta bir insan sava?amaz. Zaten o sava? (k?tal) için gelmemi?, cihad için gelmi?. Malumunuz cihad sava?la s?n?rl? bir kavram de?il. Cihad insan ile ?slam aras?na gerilen engelleri kald?rmak için insan?n elinden gelen çabay? ortaya koymas? demektir. Ebu Eyyub niye geldi peki? Hicretin yi?idi olmak, hicretin bereketine nail olmak için geldi. Onun için Avrupa’daki göçmenleri de hicretin ekme?ini yiyen ve bereketine nail olan karde?lerim olarak görüyorum. 1960’larda giden ilk kafileyi dü?ünelim. ??çi olarak köylerinden ç?kt?klar?nda bir ço?u bu kadar dindar de?ildi. Ama hicret ediyorlar ve dindarl?klar? art?yor, Müslümanl?klar? art?yor, mallar? art?yor, bilgileri art?yor, görgüleri art?yor. Demek ki hicret bereketli bir ?eymi?.

Peki hocam gerçek manada muhacir ve ensar olmak ne anlama geliyor? Avrupa´da nas?l ensar olabiliriz?

Herkes hem ensar´d?r, hem muhacir´dir. Kendinden sonra gelen gurbetçilerin ensar?, kendinden önce gelen gurbetçilerin muhaciri… Dolay?s?yla siz sizden öncekilere göre muhacirsiniz, sizden sonrakilere göre ensars?n?z. Ensar olabilece?iniz mutlaka birileri var. ?imdide Avrupa´ya gurbetçi olarak gelenler var. Damatlar, ö?renciler, tacirler, ihtisas yapmaya gelenler var. Hatta i? bulmak için gelenler vard?r, kaçak göçmenler var. Ülkesindeki zulümden, sava?tan, i?galden, k?tl?ktan kaçanlar var. Adam?n i?i de yok, ekme?i de yok. Bir lokma bile ona büyük bir nimet. ??te sana ensar olma imkan?.

Sadece bu de?il ama. Ayn? zamanda siz Avrupa’n?n yerlisi olan insan karde?lerimizin muhacirisiniz. Fakat Avrupa´l? gayr-? müslim insan karde?lerimiz de inançta sizin muhacirlerinizdir. Siz imanda onlar?n ensar? olacaks?n?z. Siz onlara ensar olarak yard?m edeceksiniz. Ellerinden tutacaks?n?z. Avrupa´l? bir ihtiyar kendi gençlerinden sizden görece?i yard?m? görmez. Avrupa´l? 85 ya??nda bir ihtiyar kar??dan kar??ya geçerken elinde iki po?eti var ise, ensar ol. Kendisine iki cümleyle, ´Kar??ya geçmenize yard?mc? olabilir miyim?´ de ve koluna gir. Bak nas?l sevinecek, nas?l memnun olacak. ??te ensar olmak. Ensar ´yard?mc?´ demek. Yani Avrupa´da bugün ya?l?l?k sosyal bir problemdir. O zaman siz onlara bu konuda da ensar olun. Vicdan? pasifle?en, kalbi tekleyen Avrupan?n vicdan? ve kalbi olun.

 Çok önemli bir meseleye de?indiniz hocam. Dinimize göre bir müslüman yabanc? bir ülkede nas?l davranmal??

Peygamberimizin dönemine bakt???m?zda Müslüman – gayr-? Müslim münasebetlerinde üç model görüyoruz.

1. Mekke modeli.

2. Habe?istan modeli.

3. Medine modeli.

Mekke modeli Müslümanlar?n muhalefette oldu?u bir ortam. Bu model, Müslümanlar?n muhalefette oldu?u bir ortamda gayr-? Müslimlerle ili?kiler nas?l olmal? sorusunun cevab?n? görüyoruz. Neca?i Habe?istan’?nda, muhacir olunan bir ortamda gayri Müslimlerle ili?ki nas?l olur sorusunun cevab?n? görüyoruz. Medine modelinde ise, iktidar olunan bir ortamda gayr-? Müslimlerle ili?kiler nas?l olmal?d?r sorusunun cevab?n? görüyoruz.

Mekke´de, yani muhalefette, Peygamberimiz ve müminler, Müslüman olmayan muhataplar? ne yaparlarsa yaps?nlar – ki onlar sald?rd?lar, mallar?na ve canlar?na tecavüz ettiler ve büyük ?st?raplar çektirdiler -, ayn?s?n? yapmad?lar. Allah için müminler bunlar? bir e?itim olarak gördüler, ´Mekke okulunda okuyoruz´ dediler. Bu okulun co?rafyas? ac?, matemati?i ?st?rap. Bu okuldan bir k?sm? hicretin 5. y?l?nda Habe?istan´a hicret ettiler.

Avrupa´daki göçmenlerin durumu Habe?istan muhacirlerinin durumuna benziyor, yani muhacir olunan bir ortam. Ne yapt?lar müminler orada? Kendilerini iyi ifade ettiler. Önce kendi inanç ve ahlak sistemlerine göre davrand?lar. Asla kendilerini misafir eden ev sahibine zarar vermediler. Aç?k oldular, ?effaf oldular. Kapal? ve gizemli bir toplum imaj? vermediler. Öncelikle toplumun yöneticimi kesimine kendilerini anlatt?lar. Bulunduklar? ülkenin yönetici elitinMustafa Islamoglu (1)in huzuruna ç?kt?lar ve kendilerini ifade ettiler. Neca?i sordu, bunlar cevaplad?lar. Ama dosdo?ru olarak. Ho?una gidelim diye de?il. Ve o zat da onlar? kendileri olarak gördü. Bakt? ki bunlar dürüst, samimi ve ma?dur insanlar. Buraya zulümden ve bask?dan kaçt?klar? için gelmi?ler.

Avrupa´ya giden insanlar?m?za dü?en görev, içinde bulunduklar? toplumda kendilerini iyi anlatmak ve ?effaf olmakt?r. Kapal?, getto toplumu olu?turmamakt?r. Bugün Yahudilerin yapt??? en büyük hata budur. Kom?ular?n? sevmiyorlar ve kin biriktiriyorlar. Birgün geliyor biriken o kin bir öfke seli gibi patlay?p üzerlerine geliyor.

Kapal? toplum oldu?unuzda kin biriktirirsiniz, aç?k toplum oldu?unuzda hat?r biriktirirsiniz. Müslümanlar bugün kin de?il, hat?r biriktirmeliler ki, yar?n o hat?r? kullans?nlar. Medine modelinde ise, iktidar olunan bir ortam var. Peygamberimiz Medine´ye hicret ettikten sonra ilk defa gayr-? Müslimlerle bir anla?ma, sözle?me yapt?. Öyle bir sözle?me ki, onlar?n hukuklar?n? da aynen kendilerine uyguluyor. Medine Sözle?mesi çok hukuklu bir sistemi öngörüyordu. Yahudiler kendi hukukuyla yönetiyor, Müslümanlar kendi hukukuyla. Herhangi birimize sald?r? olursa, hep beraber sald?rgan? cezaland?raca??z. Ama onlar sözle?meye ihanet ettiler. Rasulullah´? öldürmeye kalkt?lar. Müslüman bir kad?na tuzak kurdular. Korkunç bir i? i?lediler vs. Ve en sonunda sava? müttefiki olduklar? halde, sava??n içinde ihanet edip Müslümanlar?n geriye b?rakt??? kad?n ve çocuklar? rehin ald?lar.

Gayr-? müslimlerle ili?kiyi anlayabilmek için bu üç modele bakmam?z gerekiyor.

Peki, hocam, son sorumuz, siz de Avupa´ya gelip gidiyorsunuz. Sizce Avrupa´da ?slam nas?l temsil edilmeli ve do?ru temsil edebiliyor muyuz? Biliyorsunuz ?slam dü?manl??? da yayg?nla??yor.

?slamofobyan?n iki aya?? oldu?unu dü?ünüyorum. Birisi Avrupa´ya yönelik antipropaganda aya??, di?eri de bizden kaynaklanan temsil problemi. ?slamofobyan?n antipropaganda aya?? ile ba? edebilirsiniz. Çünkü hiç bir yalan sonsuza kadar süremez. Bunlar bizden önce Yahudilere de yap?ld?. 20. yüzy?l?n ba??nda Amerika´ya yahudi göçü ba?lad???nda, Amerika´da baz? yerlerde ´Yahudiler ve köpekler giremez´ yaz?yordu. ?imdi ise Amerika´n?n efendisi oldular. Nereden nereye. Yani bu durumlar de?i?mez durumlar de?il. Bunlar? de?i?mez gibi görmek an´? mutlakla?t?rmakt?r. An´? mutlakla?t?ran kaybeder. ?çinde ya?ad???m?z an´?n ac?s? her an´?n ac?s? de?ildir. Bu an´? de?i?tirebiliriz. Yoksa de?i?meye yönelik iradeniz yok oluyor. ?radeniz yok olunca de?i?emezsiniz.

Bu manada Müslümanlara dü?en görev öncelikle kendilerinden kaynaklanan sorunu halletmektir. Bu da temsil sorunudur: ?slam´? iyi temsil etmek. Bugüne kadar maalesef bu konuda iyi bir s?nav veremedik. ´Biz nas?l temsil edersek edelim, Avrupa içinde öyle bir kitle var ki, bunlar bizi sevmiyorlar, bizi kabul etmiyorlar´ diyenler olacakt?r. Bu do?rudur. Avrupa toplumlar?n?n bilinçalt?nda tarihi bagajlar var. Mesela haçl? seferlerden kalma bagajlar var. Osmanl? korkusu var. Yersiz korkular yani. Bütün bunlar?n üstüne bir de suni olarak olu?turulmu? bir ?slamofobya var.

Unutmay?n, “ilk günah” fikri bize ait de?il, H?ristiyanlara ait bir inanç. Biz insan?n özünde iyi oldu?una inan?r?z. Kur´an bize insan?n özünde iyi oldu?unu söyler. Dolay?s?yla Alman da insand?r, Frans?z da insand?r, Belçikal? da insand?r ve bunlar özünde iyidir. Kitab?m?z biz Müslümanlara, iyili?in kal?c?, kötülü?ün geçici oldu?unu söyler. ?yilik etkilidir, kötülük etkisizdir. Onun için biz genelleme yapamay?z. Genellemek iyilere haks?zl?k olacakt?r. Yani dazlaklara bakarak Avrupa´n?n tamam?n? dazlak yerine koydu?unuzda zulüm etmi? oluyorsunuz, daha kötüsü de?i?tirme umudunuzu kaybetmi? oluyorsunuz. Umudunuzu kaybetti?iniz için de ortam? ve durumu de?i?tirme iradenizi kaybediyorsunuz. Çünkü de?i?mez zannediyorsunuz. Çünkü dazlaklara sizin dü?man oldu?unuz kadar dü?man olan Avrupa´l?lar da var. Bunlar Avrupa´n?n içine de zarar veriyorlar. Bunu da görmek laz?m. Onun için asla genelleme yapamay?z.

Mustafa Islamoglu (4)Avrupa´n?n en büyük problemi indirgemecilik, Do?u´nun en büyük problemi de genellemecilik. Onlar indirgeme probleminden kurtulsunlar, biz de genelleme probleminden kurtulal?m. Ne yapaca??z o zaman? Seçip, ay?ral?m. Yani iyiyi kötüye kat?p da kurunun yan?nda ya?? da yakmayal?m. Biz böyle yaparsak onlar da bizi seçip, ay?r?rlar. Onlar da bizim kötümüze bakarak genelleme yapmazlar. Bu yolla onlara, seçip ay?rmay? ö?retelim. ?çimizden ç?kan ahlaks?zlara, anar?istlere, terör severlere bakarak Müslümanlarla terörü ayn? zannetmesinler. ?çimizden sahtekarlar ç?kabilir, onlar?n içinden de ç?kabiliyor. Bizim içimizden ç?kan sahtekarlara bakarak ?slam´? ve müslümanlar? mahkum etmesinler. Ama önce biz onlara seçip, ay?rmay? ö?retelim. Genelleme yaparak zulmetmeyelim.

Bize dü?en çok sey var burada. Yapmamam?z gereken ?eyler var. Bunlar?n ba??nda, asla ve asla birlikte ya?ad???m?z toplumun hukukunu ihlal etmemek geliyor. Bu bir müslüman?n yapamayaca?? bir i?tir. E?er bir toplumda birlikte ya??yor isek, iyili?i art?rmam?z gerekiyor. ?yilik artarsa, bundan herkes yararlan?r. Onun için aktif iyi olal?m. Pasif iyi de?il. Aktif iyi olup Avrupa´da iyili?i biz temsil edelim. Mesela Bat?´n?n kalp ve vicdan konusunda s?k?nt?s? var. Vicdan ve merhamet k?tl??? ya?an?yor. Biz bu konuda merhamet ve vicdan ihracat? yapal?m. Onun vicdan? biz olal?m. Merhameti biz olal?m. ?unu dedirtelim onlara: ´Bat?´n?n merhameti eksikti. Müslümanlar bizim merhametimiz oldu´.

Tabi ki bunu hepsi demeyecektir. Zaten bizim hepimizde onlar?n merhameti olmayacakt?r. Yani onlar?n katili olan?m?z da var. Ama bizim iyilerimiz Bat?´n?n vicdan? ve merhameti olur ise, Bat?´n?n iyileri de bunu görür. Zaten mesele iyilerin iyileri bulmas?d?r. Yoksa kötüler her zaman olacakt?r. Dünya kötüsüz kalmayacakt?r. Biz iyilik edersek, onlar ´Demek ki biz müslümanlar? genellemekle hata yap?yormu?uz. Asl?nda bu insanlar?n aras?ndan ç?kan kötüler kötü müslümanlarm??. ?slam insan? iyi edermi?, bunlar az müslümanlarm??. O zaman bunlar?n daha iyi müslüman olmas? için çal??al?m´ diyecekler. Ve aralar?ndan imana nasipleri olanlar var ise, kendimize ça??rmayaca??z, ?slam bizim mal?m?z de?il ki. Allah´a ça??raca??z. Herhangi bir ?eye ça??rmay? Kur´an yasaklam??t?r. Kur´an, bir tek Allah´a ça??rmay? emrediyor. Onun için kendimize ça??rmayaca??z.

K?ymetl? hocam, vaktinizi ay?rd???n?z için Allah sizden raz? olsun.

 Publiziert in der Ayasofya 42, 2013

Dies könnte Sie interessieren

Murat Gö?ebakan ile söyle?i

Murat Gö?ebakan ile söyle?i   Murat bey, uzun süre hastanede kald?n?z. ?uan sizi çok iyi …